Jeszcze kilka lat temu odpowiedź była oczywista. Azja wygrywała ceną, skalą i dostępnością komponentów. Europa była droższa, wolniejsza i często traktowana jako plan B. Dziś ten stan rzeczy ulega zmianie. Nie dlatego, że Europa nagle stała się tańsza, ale dlatego, że zmieniły się kryteria oceny. Cena przestała być jedynym wyznacznikiem przy podejmowaniu decyzji zakupowych. Na pierwszy plan wysunęły się stabilność, przewidywalność i odporność operacyjna.
Globalne ryzyko a nearshoring w 2026 roku
Specjalista ds. zakupów w firmie produkcyjnej działa dziś w zupełnie innym środowisku niż jeszcze przed pandemią. Zakłócenia łańcuchów dostaw, napięcia geopolityczne, zmienność kursów walut i problemy logistyczne sprawiły, że globalne łańcuchy dostaw przestały być „pewnikiem”. To, co wcześniej stanowiło optymalizację kosztową, dziś coraz częściej jest źródłem ryzyka. Dlatego nearshoring – przenoszenie produkcji bliżej rynku docelowego – przestał być jedynie trendem, a stał się realną strategią operacyjną.
Skrócenie łańcucha dostaw to jeden z najbardziej namacalnych efektów tej zmiany. Produkcja w Europie oznacza krótszy transport, mniej punktów pośrednich i większą kontrolę nad procesem. To przekłada się bezpośrednio na mniejsze ryzyko opóźnień i większą przewidywalność dostaw. W praktyce oznacza to mniej „gaszenia pożarów” i więcej stabilności w planowaniu produkcji. Dla specjalisty ds. zakupów, który odpowiada za ciągłość dostaw, to argument trudny do zignorowania.
Bezpieczeństwo i elastyczność jako fundamenty, które przynosi nearshoring w 2026 roku
Drugim kluczowym elementem jest ryzyko geopolityczne. W ostatnich latach firmy boleśnie przekonały się, jak istotnie decyzje polityczne, konflikty czy ograniczenia handlowe mogą wpływać na dostępność komponentów. Uzależnienie od jednego regionu świata stało się realnym zagrożeniem dla biznesu. Dlatego coraz więcej organizacji świadomie dywersyfikuje źródła dostaw lub przenosi je bliżej swoich rynków docelowych, nawet kosztem wyższej ceny jednostkowej.
Nie bez znaczenia jest także elastyczność. Produkcja w Azji często oznacza długie czasy realizacji (lead time) i ograniczoną możliwość reagowania na zmiany. Jeśli projekt wymaga modyfikacji, a dostawca jest oddalony o kilka tysięcy kilometrów, każda iteracja trwa tygodnie. W Europie czas ten skraca się do kilku dni, a czasem nawet godzin. W świecie, gdzie cykl życia produktu jest coraz krótszy, a presja na szybkie wdrożenia rośnie, to ogromna przewaga.
Warto pamiętać, że współczesny specjalista ds. zakupów nie kupuje już tylko produktu. Kupuje także czas, bezpieczeństwo i przewidywalność. Z badań wynika, że organizacje realizują setki zamówień dziennie, a nawet drobne błędy lub opóźnienia mogą wywołać efekt kaskadowy w całej operacji. W takim środowisku stabilność dostawcy i jakość komunikacji stają się równie ważne jak cena.
Nowoczesne technologie i elastyczny nearshoring w 2026 roku
W kontekście technologii takich jak printed electronics, nearshoring nabiera dodatkowego znaczenia. Produkcja w Europie pozwala na szybsze prototypowanie, łatwiejszą współpracę między zespołami i lepszą kontrolę jakości. Co więcej, technologie addytywne i integracyjne umożliwiają produkcję krótkich serii w sposób ekonomicznie uzasadniony, co jeszcze kilka lat temu było trudne do osiągnięcia. To zmienia zasady gry – Europa przestaje konkurować tylko jakością, a zaczyna konkurować także elastycznością.
Dobrym przykładem jest projekt, który początkowo był realizowany w Azji ze względu na niższe koszty komponentów. Na etapie prototypowania wszystko działało poprawnie, ale w produkcji seryjnej pojawiły się problemy z jakością i powtarzalnością. Długi czas transportu utrudniał reakcję, a każda zmiana w projekcie wydłużała harmonogram. Firma zdecydowała się przenieść produkcję do Europy. Cena jednostkowa wzrosła, ale całkowity koszt projektu spadł – dzięki krótszym czasom realizacji zamówień, mniejszej liczbie błędów i lepszej komunikacji.
Jak to wygląda na mapie?
Czy to oznacza, że Europa „wygrywa” z Azją? Niekoniecznie w klasycznym rozumieniu. Azja nadal ma przewagę w skali produkcji i kosztach generowanych przy dużych wolumenach. Jednak w wielu projektach – szczególnie tych wymagających elastyczności, szybkich iteracji i wysokiej jakości – Europa staje się bardziej konkurencyjna niż kiedykolwiek wcześniej. To nie jest już wybór pomiędzy niską ceną a wysokim kosztem, ale między ryzykiem a stabilnością.
Dla działów zakupów oznacza to konieczność zmiany perspektywy. Decycje zakupowe coraz rzadziej opierają się wyłącznie na zestawieniach cenowych, a coraz częściej na analizie ryzyka i wpływu na cały proces produkcyjny. Pytanie nie brzmi już: „gdzie jest najtaniej?”, ale: „gdzie mamy największą kontrolę i najmniejsze ryzyko?”.
👉 Stabilność dostaw staje się kluczowa – a w tej kategorii Europa ma dziś znacznie więcej do zaoferowania niż jeszcze kilka lat temu.